Hellevoetsluis
Hellevoetsluis, op het eiland Voorne-Putten in de provincie Zuid-Holland, is een vestingstad met een rijke maritieme geschiedenis. De plaats ligt aan het Haringvliet, dat vroeger een open verbinding met de Noordzee had. In het begin van de zeventiende eeuw werd hier een haven aangelegd, en rond het midden van die eeuw volgde de vesting. Vanaf hier vertrokken eeuwenlang oorlogsschepen; Hellevoetsluis speelde zo een belangrijke rol in de Nederlandse marinegeschiedenis, onder meer in de tijd van Michiel de Ruyter.
Rond 1800 liet waterbouwkundige Jan Blanken in de vestinghaven een stenen droogdok bouwen, waar marineschepen werden gebouwd en onderhouden. In 1811 bracht zelfs Napoleon een verrassingsbezoek aan het dok. Met de aanleg van het Kanaal door Voorne in 1830 werd Hellevoetsluis een voorhaven van Rotterdam. Toen de schepen daarvoor te groot werden en de Nieuwe Waterweg werd gegraven, verloor de stad die functie. Met de aanleg van de Haringvlietdam rond 1970 verdween ook het getij.
Lange tijd was Hellevoetsluis vooral het stadje binnen de vesting, maar in de laatste twee eeuwen is het daarbuiten flink gegroeid. Sinds 1 januari 2023 maakt Hellevoetsluis samen met Brielle en Westvoorne deel uit van de gemeente Voorne aan Zee, die ruim 75.000 inwoners telt. Het gemeentehuis van Voorne aan Zee staat in Hellevoetsluis.
Water, strand en natuur
Water speelt in Hellevoetsluis de hoofdrol. Het brede Haringvliet is een paradijs voor watersporters: er wordt gezeild, gesurft en gevaren, en de stad telt meerdere jachthavens. Wie liever vanaf een historisch schip het water opgaat, kan een rondvaart maken met de Linquenda II, een klipperaak uit 1914.
Aan het Haringvliet liggen twee kleine stranden die ideaal zijn voor gezinnen: het Vuurtoren Badstrand bij de vesting en het ruimere Quackstrand bij de Haringvlietdam. Naast het Quackstrand ligt vogelreservaat het Quackgors. Het Gorzenpad, een fiets- en wandelpad langs de gorzen, biedt mooi zicht op het water met in de verte de molen, de vuurtoren en de vestingwerken.
In de directe omgeving vindt u nog meer natuur. De duinen van Voorne en het Noordzeestrand van Rockanje liggen op ongeveer tien kilometer. Aan de overkant van het Haringvliet, bij Goeree-Overflakkee, ligt de Kwade Hoek, een buitendijks gebied waar eb en vloed het landschap vormen en dat geliefd is bij vogelaars.
Kunst, cultuur en erfgoed
Het historische hart van de stad is de vesting, met bastions, wallen en de oude vestinghaven. Het pronkstuk is Droogdok Jan Blanken, een dubbel stenen droogdok dat rond 1800 werd gebouwd en tot de oudste nog werkende droogdokken van Europa behoort. Het droogdok is een rijksmonument en kan onder leiding van een gids worden bezocht. Ernaast vertelt bezoekerscentrum Fortresse Holland het verhaal van de vesting- en marinehaven.
Aan de Koningskade ligt Ramtorenschip De Buffel, een marineschip uit 1868 dat tussen 1896 en 1920 in Hellevoetsluis dienstdeed als logement- en opleidingsschip. Sinds 2013 is het schip terug in de stad en wordt het door vrijwilligers opengesteld als museumschip. Bij de monding van de haven staat de witte vuurtoren uit 1822, die van april tot en met september op de laatste zondag van de maand te beklimmen is.
Verder vindt u in de vesting onder meer het Kruithuis uit 1772 op Bastion V, korenmolen De Hoop, Kazerne Haerlem en het Nationaal Brandweermuseum, waar historische brandweerwagens te zien zijn. De watertoren uit 1896 is een herkenningspunt in de stad. Rond de vesting liggen bovendien bunkers en verdedigingswerken uit de negentiende eeuw en de Tweede Wereldoorlog, waar in het seizoen rondleidingen worden gegeven.
Evenementen en festivals
Het bekendste evenement van Hellevoetsluis zijn de Vestingdagen, die sinds 1979 worden gehouden. Elk jaar in augustus verandert de vesting een aantal dagen lang in één groot feest, met muziek, kanonnen die vanaf het Zuidfront worden afgevuurd en demonstraties van onder meer stoommachines.
Ook de rest van het jaar is er van alles te beleven in de vesting. In mei wordt de Vestingloop gehouden, een hardloopevenement door de vesting en het buitengebied. Op Koningsdag is er een feestelijk programma in de vesting, en het Zuidfront aan het water wordt gebruikt voor onder meer muziekfestivals, markten en een triathlon.
Wie geïnteresseerd is in de militaire geschiedenis, kan terecht tijdens Bunkerdag, wanneer verschillende bunkers rond de vesting worden opengesteld en een treintje bezoekers tussen de locaties vervoert. Bij winkelcentrum De Struytse Hoeck worden daarnaast evenementen georganiseerd, zoals een Pasar Malam.
Culinair Hellevoetsluis
De sfeervolste plek om te eten en te drinken is de vesting. Rond de oude haven en langs de kades vindt u diverse cafés en restaurants, vaak met een terras en uitzicht op de schepen in de vestinghaven. Na een bezoek aan het droogdok of De Buffel schuift u hier zo aan voor een lunch of diner.
Ook in en rond winkelcentrum De Struytse Hoeck zijn tal van eetgelegenheden en terrassen te vinden. Vanaf Vlaggetjesdag staat hier enkele weken een kraam met de nieuwe haring, en op de zaterdagse weekmarkt vindt u onder meer vis, kaas, brood en Vietnamese loempia’s.
Wie na een dag aan het water of een fietstocht langs het Haringvliet ergens wil neerstrijken, vindt aan de rand van de stad nog meer horeca, zoals Restaurant Duinhoek bij resort Città Romana, met een zonnig terras.
Winkelen in Hellevoetsluis
Het belangrijkste winkelgebied van Hellevoetsluis is winkelcentrum De Struytse Hoeck. Dit centrum heeft een regionale functie voor Voorne-Putten en telt, samen met de horeca, meer dan 130 zaken. U vindt er bekende winkelketens, speciaalzaken en verschillende supermarkten, en het busstation ligt op loopafstand.
Elke zaterdag van 8.00 tot 16.00 uur is er de weekmarkt op het Woordbouwerplein, bij De Struytse Hoeck. Op de markt vindt u verse producten zoals groente, fruit, vis en kaas, maar ook kleding, bloemen en planten.
Daarnaast heeft Hellevoetsluis enkele kleinere wijkwinkelcentra, zoals bij het Evertsenplein en de Jachthoorn. Voor een combinatie van winkelen en sfeer is een wandeling door de vesting een aanrader, waar u langs de kades en de historische panden ook enkele winkels tegenkomt.

































